Тіршілік мекені
Арал теңізіндегі бұрынғы аралдан Сырдария атырауына дейін — Арал өңірінің табиғаты сақталып, зерттелетін кеңістік.
163 126 га
Қорық аумағы
3
Кластерлік учаске
1939
Қорықтың құрылған жылы
— Қорық туралы
Бір аумақ. Үш түрлі ландшафт
Қорық 1939 жылғы 10 желтоқсанда сол кезде Арал теңізінің ортасына жуық орналасқан Барсакелмес аралында құрылды. Бүгінде оның аумағы үш учаскені біріктіреді.
УЧАСТОК 01
Барсакелмес
50 884 га
Қорықтың бұрынғы 16 795 га аумағы және оған қосылған Арал теңізінің кепкен табанының бір бөлігі.
УЧАСТОК 02
Каскакулан
109 942 га
Құландардың қазіргі мекен ету аймағы және теңіздің кепкен табанындағы табиғи сексеуіл тоғайларының үлкен алқабы.
УЧАСТОК 03
Сырдария атырауы
2 300 га
Сырдарияның Кіші Арал теңізіне құяр сағасындағы учаске. Атырау бірегей биоалуантүрлілігімен ерекшеленеді және маңыздылығы жағынан Қазақстанның сулы-батпақты алқаптары арасында төртінші орын алады.
«Барсакелмес», «Қасқақұлан» және «Дельта» учаскелерінде жалпы көлемі 52 160,54 га күзет аймағы белгіленген.
— Тарих белестері
Барсакелмес қалай өзгерді
Қорықтың тарихы Арал теңізінің өзгеруімен, қорғалатын аумақтың кеңеюімен және оның табиғи құндылығының халықаралық деңгейде мойындалуымен байланысты.
1939
Қорықтың құрылуы
1939 жылғы 10 желтоқсанда Қазақ ССР Халық Комиссарлар Кеңесінің №973 қаулысымен Барсакелмес мемлекеттік табиғи қорығы құрылды. Оның аумағы сол кезде Арал теңізінің ортасына жуық орналасқан Барсакелмес аралының шегінде болды.
2005
Аумақтың кеңеюі
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2005 жылғы 25 қарашадағы №1162 қаулысымен қорық аумағы он есеге жуық ұлғайып, 160 826 гектарға жетті.
2012
Сулы-батпақты алқаптардың халықаралық маңызы
Кіші Арал теңізі мен Сырдария өзенінің атырауы халықаралық Рамсар конвенциясымен қорғалатын, әлемдік маңызы бар сулы-батпақты алқаптар тізіміне енді.
2016
ЮНЕСКО биосфералық резерваттар желісіне ену
2016 жылғы 19 наурызда ЮНЕСКО-ның «Адам және биосфера» бағдарламасының Халықаралық үйлестіру кеңесінің 28-ші сессиясының шешімімен қорық негізінде құрылған Барсакелмес биосфералық резерваты ЮНЕСКО биосфералық резерваттарының дүниежүзілік желісіне енгізілді.
2020
«Дельта» учаскесінің қосылуы
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2020 жылғы 29 шілдедегі №484 қаулысымен қорыққа Сырдария өзенінің Кіші Арал теңізіне құяр сағасында орналасқан, көлемі 2 300 га «Дельта» учаскесі қосылды.
— Су және тіршілік
Сырдария атырауы
2 300
гектар атырау аумағы Барсакелмес мемлекеттік табиғи қорығының құрамына енді.
«Дельта» учаскесі Сырдарияның Кіші Арал теңізіне құяр сағасында орналасқан. Бұл — Арал өңірінің биоалуантүрлілігін сақтау үшін маңызды сулы-батпақты кешеннің бір бөлігі. Оның 2020 жылы қосылуы қорықты жаңа табиғи ландшафтпен толықтырды.
— Халықаралық маңызы
Бүкіл әлем үшін маңызды табиғат
2012 · Рамсар конвенциясы
Халықаралық маңызы бар сулы-батпақты алқаптар
Кіші Арал теңізі мен Сырдария атырауы халықаралық Рамсар тізіміне енгізілген.
2016 · ЮНЕСКО
Биосфералық резерваттардың дүниежүзілік желісі
Барсакелмес биосфералық резерваты ЮНЕСКО-ның «Адам және биосфера» бағдарламасы аясында мойындалды.
Арал өңірінің табиғи мұрасын болашақ ұрпақ үшін сақтаймыз.
